dhh
nem lai vung

Nằm giữa vùng sông nước Nam Bộ, Làng cổ Đông Hòa Hiệp là không gian văn hóa đặc trưng được hình thành và phát triển qua hơn 200 năm. Theo tư liệu lịch sử, làng được hình thành từ thế kỷ XVIII. Tên gọi Đông Hòa Hiệp ra đời từ quá trình sáp nhập các thôn An Bình Đông, Phú Hòa và An Hiệp, gửi gắm ước vọng của người xưa về một vùng quê hòa bình, yên ổn, giàu có và người dân hòa hiệp cùng nhau sinh sống.

dhh

Từ thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, trên vùng đất này đã xuất hiện nhiều ngôi nhà được xây dựng bằng các loại gỗ quý, mái lợp ngói, kết cấu cao và rộng, mang kiến trúc độc đáo kết hợp giữa phương Đông và phương Tây. Những công trình ấy không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của các gia đình khá giả xưa mà còn thể hiện điều kiện kinh tế, trình độ kiến trúc và quan niệm thẩm mỹ của cư dân vùng đất phù sa.

Điểm đặc biệt của Đông Hòa Hiệp là những ngôi nhà cổ không nằm san sát nhau mà đan xen giữa những vườn cây ăn trái sum suê. Mỗi nếp nhà mang một dáng vẻ riêng, tạo nên tổng thể hài hòa giữa kiến trúc, cảnh quan và không gian sinh hoạt cộng đồng. Đáng chú ý là nhà cổ ông Kiệt và nhà cổ ông Ba Đức. Hai công trình không chỉ độc đáo về kiến trúc mà còn là những điểm du lịch homestay thu hút du khách trong và ngoài nước.

dhh

Bước qua cánh cửa những ngôi nhà cổ, du khách có thể bắt gặp những bộ khung gỗ vững chãi, hàng cột, hoành phi, câu đối, bao lam và đồ thờ được chạm khắc tinh xảo. Mỗi chi tiết đều mang dấu ấn của bàn tay tài hoa người thợ, đồng thời phản ánh nếp sống, đạo lý gia đình và quan niệm thẩm mỹ của cư dân Nam Bộ xưa.

Nhà cổ ở Đông Hòa Hiệp không đơn thuần là những công trình kiến trúc có tuổi đời lâu năm. Đó còn là nơi lưu giữ ký ức của một vùng đất, nơi mỗi mái nhà đều có câu chuyện riêng và mỗi chi tiết kiến trúc đều góp phần kể lại một phần lịch sử.

Năm 2017, Làng cổ Đông Hòa Hiệp được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia theo Quyết định số 2080/QĐ-BVHTTDL. Cùng năm, Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp tỉnh. Đây là sự ghi nhận đối với những giá trị đặc sắc về kiến trúc, lịch sử, văn hóa và đời sống cộng đồng được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

dhh

Nếu những ngôi nhà cổ là nơi lưu giữ dấu ấn kiến trúc và ký ức gia đình, thì những khu vườn, bến nước, con đường làng lại góp phần tạo nên sức sống riêng của Đông Hòa Hiệp.

Nơi đây có những khu vườn xanh mát với xoài cát Hòa Lộc, cam sành, bưởi da xanh, nhãn, vú sữa... Những con đường nhỏ men theo bờ sông, bờ rạch dẫn lối vào các ngôi nhà cổ, tạo nên khung cảnh bình dị, gần gũi của một miền quê miệt vườn.

dhh

Bến nước từng là nơi giao thương, sinh hoạt gắn bó với đời sống người dân. Trong đó, Bến Đình ngày nay tiếp tục được khai thác phục vụ du lịch, kết nối những giá trị truyền thống với các hoạt động trải nghiệm của du khách.

Đời sống văn hóa ở Đông Hòa Hiệp cũng được bồi đắp qua nhiều thế hệ với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, lễ hội đình làng, sinh hoạt tại các miếu, chùa, nghề truyền thống và nghệ thuật đờn ca tài tử. Đó là những giá trị không chỉ tồn tại trong các công trình hay tư liệu lịch sử mà còn hiện diện trong nếp nhà, cách ứng xử, sinh hoạt và tình cảm gắn bó của cộng đồng.

dhh

Đến Đông Hòa Hiệp, du khách không chỉ tham quan những ngôi nhà cổ mà còn có thể hòa mình vào nhịp sống của một miền quê Nam Bộ. Một chuyến đò xuôi theo dòng kênh, cuộc trò chuyện thân tình bên hiên nhà hay phút nghỉ chân dưới tán cây xanh đều có thể trở thành những kỷ niệm đáng nhớ.

Qua những trải nghiệm bình dị, du khách có dịp hiểu hơn về nếp sống của người dân vùng sông nước, từ cách bài trí không gian sinh hoạt, chăm sóc vườn cây đến việc gìn giữ nếp nhà qua nhiều thế hệ.

Điều đáng quý là di sản nơi đây không tách rời cuộc sống hiện tại. Những ngôi nhà cổ vẫn tiếp tục là nơi ở của người dân, đồng thời trở thành không gian đón khách, giới thiệu văn hóa địa phương và phát triển du lịch homestay.

Sự gần gũi, chân tình của gia chủ cũng là một phần tạo nên sức hấp dẫn của làng cổ. Đôi khi, điều khiến du khách nhớ mãi không phải những lời giới thiệu cầu kỳ mà chính là câu chuyện mộc mạc của người dân, sự đón tiếp thân tình và cảm giác thân thuộc như đang trở về một miền quê đã quen từ lâu.

dhh

Bên cạnh hoạt động sản xuất nông nghiệp, người dân địa phương còn duy trì những nghề thủ công truyền thống. Đây không chỉ là những nghề tạo sinh kế mà còn góp phần lưu giữ kinh nghiệm sản xuất, tập quán và nét văn hóa đặc trưng của cộng đồng.

Mỗi món ngon, mỗi sản phẩm địa phương vì thế không đơn thuần là một thức quà dành cho du khách mà còn là câu chuyện về con người, về sự cần cù và tình yêu quê hương.

Trải qua những biến động của lịch sử, đặc biệt là hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Đông Hòa Hiệp vẫn lưu giữ những dấu tích văn hóa và truyền thống cách mạng. Cuối năm 1937, Chi bộ Đảng Cộng sản xã Đông Hòa Hiệp được thành lập. Nhân dân địa phương đã kiên trì bám đất, bám làng, góp sức vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng quê hương.

Từ những mái nhà cổ nép mình bên vườn cây đến những món ăn dân dã và câu chuyện thân tình của người dân, mỗi trải nghiệm đều góp thêm nét riêng cho bức tranh văn hóa Đông Hòa Hiệp. Chính sự gắn kết giữa kiến trúc, cảnh quan, lịch sử và đời sống cộng đồng đã tạo nên sức hấp dẫn riêng của vùng đất này.

dhh

Những giá trị lịch sử, kiến trúc và văn hóa được gìn giữ đến hôm nay chính là nền tảng để làng cổ phát huy tiềm năng du lịch. Hiện nay, nơi đây thu hút du khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm. Chính quyền địa phương, ngành chức năng và các chủ nhà cổ đang nỗ lực tu sửa, tôn tạo công trình, đồng thời gìn giữ cảnh quan, phong tục và nếp sống truyền thống.

Việc phát triển mô hình du lịch cộng đồng, homestay và kết nối với chợ nổi Cái Bè, các vườn cây ăn trái, làng nghề truyền thống góp phần tạo nên những hành trình khám phá đa dạng, đưa giá trị di sản đến gần hơn với du khách.

dhh

Quan trọng hơn, khi di sản được kết nối với hoạt động du lịch, người dân có thêm cơ hội tham gia giới thiệu sản vật quê hương, phát huy nghề truyền thống và cải thiện sinh kế ngay trên mảnh đất mình gắn bó.

Bảo tồn vì thế không chỉ là giữ lại những ngôi nhà cổ hay tu sửa các công trình đã xuống cấp. Đó còn là gìn giữ không gian sống, chăm chút vườn cây, duy trì phong tục, lưu truyền nghề truyền thống và trao gửi những câu chuyện quê hương cho thế hệ tiếp nối.

Khi cộng đồng trở thành chủ thể của hoạt động bảo tồn và phát huy di sản, những giá trị văn hóa mới thực sự được tiếp nối một cách tự nhiên, bền vững.

dhh

Một điểm nhấn trong hành trình phát huy giá trị di sản là Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VII năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 21/11/2026 tại xã Cái Bè, với chủ đề “Sắc màu di sản”. Đây là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa, kiến trúc và đời sống cộng đồng, đồng thời giới thiệu hình ảnh vùng đất Đông Hòa Hiệp đến du khách trong và ngoài nước thông qua chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm đặc sắc.

Không gian “Dòng chảy di sản” sẽ tái hiện hành trình hình thành và phát triển của vùng đất Đông Hòa Hiệp - Cái Bè qua hình ảnh, tư liệu và hiện vật. Đây là cơ hội để người dân và du khách tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, kiến trúc, văn hóa cũng như những giá trị đã làm nên bản sắc địa phương.

Bên cạnh đó, các hoạt động giới thiệu làng nghề, trưng bày nông sản, sản phẩm OCOP và giao lưu văn hóa cộng đồng sẽ mang đến góc nhìn gần gũi hơn về đời sống và sự sáng tạo của người dân vùng đất này.

dhh

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của lễ hội là không gian Chợ nổi - Ẩm thực “Hương sắc phương Nam” tại khu vực Chợ nổi Cái Bè. Hoạt động tái hiện khung cảnh “Buổi sáng trên chợ nổi”, tổ chức phiên chợ quê “Trên bến dưới thuyền” và trình diễn nghệ thuật trên sông mang đến không khí sôi động, đậm sắc màu văn hóa miền Tây.

dhh

Đáng chú ý, chương trình “Đêm nhà cổ lên đèn” mang đến trải nghiệm mới mẻ, làm nổi bật vẻ đẹp cổ kính của làng quê khi đêm xuống. Trong không gian ánh sáng, những mái nhà xưa, hàng cột gỗ và khu vườn sẽ mang một diện mạo khác, giúp du khách cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của kiến trúc truyền thống và không gian văn hóa làng cổ.

Cùng với tham quan nhà cổ, du khách còn có thể trải nghiệm làm bánh dân gian, nghe kể chuyện về những ngôi nhà xưa và thưởng thức các chương trình nghệ thuật, qua đó cảm nhận sâu hơn bề dày văn hóa của vùng đất.

Hơn 200 năm hình thành và phát triển, Làng cổ Đông Hòa Hiệp vẫn lưu giữ nét bình dị, mộc mạc của miền quê Nam Bộ. Những ngôi nhà cổ, vườn cây xanh, bến nước và nghề truyền thống vẫn hiện diện trong đời sống hôm nay. Giá trị di sản không chỉ nằm ở những công trình xưa mà còn ở sức sống của cộng đồng đang ngày ngày gìn giữ, tiếp nối. Với chủ đề “Sắc màu di sản”, Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VII năm 2026 góp phần lan tỏa niềm tự hào và trách nhiệm bảo tồn di sản.